Наяад он. Эрдэнэтийн нэгэн аж ахуйн манаачийн шовгор. Галсансүх гэгч дэрчгэр хүүг өмнөө суулгаад ганц шүлгийг өдөрт тавин янзаар бичүүлэн, яруу найргийн шавь сургалтыг үнэ төлбөргүй явуулж асан, яруу найрагч. Энэ хүн ертөнцөд зөвхөн шүлэг бичих гэж ирсэн юм шиг шүлэг бичиж амьдарсан хүн.
“Хэрхэн амьдрав?” гэж асуусан бол хэрхэн хариулах байсныг нь төсөөлж байна:
“Хамаг амьдралаа яруу найрагт зориуллаа
Халирах харамсах нь үгүй ээ!” гэж зориуд буриад аялгаар хайнга ихэмсэг гэгч нь хэлэх байсан биз.
“...Үүрд үхэх нь биш
Үүрд бас амьдрах нь биш
Ял хатуу хуулийг
Яагаад ч зөрчих аргагүй
Чи дахин үхэх ч үгүй
Би дахин төрөх ч үгүй
Чин үнэнийг хэлэхэд
Чинийхээ хойноос мөрөөдөн
Мөнхийн шөнийн гүн рүү
Мөлхөх цаг ойртсон байна”
Яруу сайхан найруулсан энгийн дэлгэрэнгүй өгүүлбэрийг зориудаар хэлбэрдэн мөрлөж шүлэг болгодог, эсвэл орчуулгын тольноос бүх үгийн нэгдүгээр утгыг нь түүгээд тавьчихсан юм шиг хэт энгийн үгсийн чуулбар...
…Мөнгөн цагаан гэрийнхээ
Мөөгөн хүрээ шиг зайнд
Цэцэн цэлмэг ухаанаар
Цэвэр тунгалаг сэтгэлээр
Дундгүй дүүрэн
Дутмаггүй хангалуун...
эсвэл
Одоо би Нямдорж
Оройхон
Чиний нулимс
Хойтон өдийд яс
Хорин жилийн дараа цэцэг
Далаад он. “Хүн чулуу” хэмээх номын дардас барьсан нэгэн идэр эр зохиолчдын эвлэлийн хаалгаар шуртхийн оров. Цаг үе бүхэнд л байдаг ад үзэгдэгсдийн данснаа энэ эрийн нэр хэдийнээ бичигджээ. Бор амьдралын хэрээсийг хар дарсаар тас татаж, төмөр нүүрээ үзүүлсэн хамт олонч хүмүүсийн хотод түмпэн савны хэрүүлээс сэтгэлээ салган бараг л даяанчийн мөрд орсон бие хүн..,
...Ус бороотой зун
Уйтан,
тахир энэ гудмуудын шавар шавхай
Удаахан байхаас ч
Уйтгартай!...
Тогтоол нь,
тойром болон тогтсон
Тойрохын ч аргагүй их усан дундуураа
Хөдөөлсөн бах шиг үсрэлдэн байсан
Хөгтэй,
хөөрхийлөлтэй тэр байдал...
/Орхигдсон байшин/
Нямбуугийн Нямдорж бол шинэ бичиг буюу крилл үсгийн яруу найрагч. Түүний өмнөх үеийнхэн худам монгол бичиг, крилл үсгийн дүрмийн хооронд тэлэгдэж, авиазүй, хэм хэмнэл нь жигдрээгүй хоёрдмол шүлэгтэй. Харин Нямдоржийн шүлэгт крилл цагаан толгойн гучин таван үсэг хэлэхүйн утгаа бүрэн олсон байдаг.
Уужимдаа болж
тал талимаарна
Уйтгартайхан ч юм шиг
цэв цэлийнэ
Буудсан хонгио шиг
хов хоосон
Буурлын тал
чив чимээгүй
Жараад он. Москва орчим. Модот их ой. Ойн чөлөөгөөр орос тосгон харагдана. Предолькино тосгоны дэргэдүүр хэлхэлдэн алхалагч хоёр залууг Нямдорж, Явуухулан хэмээнэ. Буриад, Сартуул гаралтай энэ хоёр хүү халх аман аялгуу монголын утга зохиолын хэл болон төлөвшсөн тэр төвөргөөнт цаг үеийн гол төлөөлөгчид юм.
Аавыгаа чихрээр ч хамаагүй худалдах
Алаг үртэй билээ.
Хүрээд ирлээ! Аав минь гэж
Хүний хүн харчихаад
Хүлээж суугаа гэхээс
Хүүгээ би санаж байна
Аавыгаа, хаанаа ч хамаагүй санадаг
Алаг үртэй билээ.
Аав минь хүрээд ирлээ гэж
Адилхан хүн харчихаад
Андуурч байгаа гэхээс
Алаг үрээ би санаж байна
Яаж амьдрах хүн бэ чи? гэж Явуухулан тэгэхэд найзаасаа асуусан бол
“Хамаг амьдралаа яруу найрагт зориулаад
Халихын цагт харамсах нь үгүй ээ” гэж омог бардам бас ялимгүй буриад аялгаар хамгийн гол нь чин сэтгэлээсээ хариулах байсан даа.
Уран бүтээл нь даажинт цагийн эргүүлгэнд мартагдахуйн тоосонд дарагдан, хүндлэн хайрладаг уншигчдынхаа багашаархан хүрээнд л үлдээд байсан 60-аад оны Монгол шүлгийн уянгын их дууч, 70-аад оны Монгол найргийн эрх чөлөөний дууч, 80-аад оны Монгол найргийн эх орны дууч, 90-ээд оны Монгол найргийн эрхэм хайрт багш, ах нь болсон их хүмүүн ард түмнийхээ оюуны ертөнцөд ахин мэндэллээ.
"“ОНГОМОЛ” шүлгийн “СОНГОМОЛ” ном" цааш унших » 
